7 thói quen hằng ngày giúp người tiểu đường bảo vệ mắt, ngăn ngừa mù lòa

Người mắc tiểu đường có nguy cơ cao gặp các biến chứng nguy hiểm về mắt như bệnh võng mạc tiểu đường, phù hoàng điểm, đục thủy tinh thể và glôcôm. Điều đáng lo ngại là các tổn thương này thường tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu nhưng có thể dẫn tới suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện sớm.

Tại Bệnh viện Mắt Bình Tâm, các bác sĩ nhãn khoa khuyến cáo người bệnh nên xây dựng lối sống khoa học và duy trì những thói quen tốt mỗi ngày để bảo vệ đôi mắt lâu dài. Dưới đây là 7 thói quen hằng ngày giúp người tiểu đường bảo vệ mắt hiệu quả.

1) Giữ mức đường huyết ổn định

Đường huyết tăng cao kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương các mạch máu nhỏ nuôi võng mạc. Khi thành mạch bị suy yếu, dịch có thể rò rỉ vào võng mạc, dẫn đến phù hoàng điểm do tiểu đường – một trong những nguyên nhân phổ biến gây nhìn mờ ở người bệnh.

Việc duy trì đường huyết ổn định giúp giảm nguy cơ tiến triển bệnh võng mạc tiểu đường và hạn chế tổn thương mạch máu mắt. Người bệnh nên:

– Ăn đúng bữa, không bỏ bữa

– Kết hợp carbohydrate với protein, chất xơ và chất béo lành mạnh

– Hạn chế đồ ngọt, nước ngọt có gas

– Theo dõi đường huyết thường xuyên theo hướng dẫn của bác sĩ

– Dùng thuốc hoặc insulin đúng chỉ định

Nếu chỉ số đường huyết thường xuyên dao động, người bệnh cần trao đổi với bác sĩ để điều chỉnh chế độ ăn, thuốc hoặc kế hoạch vận động phù hợp.

2) Kiểm soát huyết áp trong ngưỡng an toàn

Không chỉ đường huyết, huyết áp cao cũng làm tăng nguy cơ biến chứng mắt ở người tiểu đường. Tăng huyết áp khiến các mao mạch trong mắt chịu áp lực lớn hơn, dễ gây tổn thương, phù nề và đẩy nhanh tiến triển bệnh võng mạc.

Để bảo vệ mắt, người bệnh cần duy trì huyết áp ổn định bằng cách:

– Giảm muối và natri từ thực phẩm chế biến sẵn

– Tăng cường thực phẩm giàu kali như rau xanh, trái cây, đậu và sữa chua

– Duy trì vận động đều đặn

– Uống thuốc hạ huyết áp đúng chỉ định

– Kiểm tra huyết áp tại nhà định kỳ

Sự kết hợp giữa kiểm soát đường huyết và huyết áp sẽ giúp giảm đáng kể gánh nặng cho hệ mạch máu võng mạc.

3) Khám mắt định kỳ để phát hiện sớm biến chứng

Một trong những sai lầm phổ biến là chỉ đi khám khi mắt đã nhìn mờ. Trên thực tế, bệnh võng mạc tiểu đường và phù hoàng điểm có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.

Khám mắt định kỳ với thuốc nhỏ giãn đồng tử giúp bác sĩ quan sát rõ đáy mắt, võng mạc và hoàng điểm, từ đó phát hiện sớm các tổn thương vi mạch dù chưa có triệu chứng.

Người bệnh tiểu đường nên:

– Khám mắt định kỳ ít nhất 6–12 tháng/lần

– Đi khám ngay khi có dấu hiệu như mờ mắt, ruồi bay, méo hình, điểm tối trước mắt

– Tuân thủ lịch tái khám theo chỉ định

Tại Bệnh viện Mắt Bình Tâm, hệ thống chẩn đoán hiện đại như OCT, chụp đáy mắt màu và soi đáy mắt hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương võng mạc, giúp điều trị kịp thời trước khi thị lực bị ảnh hưởng nặng.

4) Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh

Không có một loại thực phẩm nào có thể đảo ngược hoàn toàn phù hoàng điểm do tiểu đường, nhưng chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ mạch máu mắt và kiểm soát viêm.

Người bệnh nên ưu tiên:

– Rau xanh đậm và các loại củ quả giàu vitamin

– Trái cây ít đường với lượng phù hợp

– Ngũ cốc nguyên hạt

– Đạm nạc từ cá, thịt trắng, trứng

– Chất béo tốt từ quả bơ, hạt, dầu oliu

– Thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, cá thu

– Nhóm thực phẩm giàu chất chống oxy hóa

Những dưỡng chất này hỗ trợ bảo vệ thành mạch, giảm stress oxy hóa và góp phần làm chậm tiến triển tổn thương võng mạc.

5) Vận động thường xuyên mỗi tuần

Hoạt động thể chất là “chìa khóa vàng” giúp người tiểu đường kiểm soát toàn diện sức khỏe, trong đó có sức khỏe đôi mắt. Tập luyện đều đặn giúp:

– Tăng độ nhạy insulin

– Ổn định đường huyết

– Kiểm soát huyết áp

– Cải thiện tuần hoàn máu đến võng mạc

– Giảm nguy cơ biến chứng tim mạch và mắt

Các bác sĩ khuyến nghị người bệnh nên duy trì ít nhất 150 phút vận động mức độ trung bình mỗi tuần, kết hợp thêm 2–3 buổi tập sức mạnh. Các hình thức phù hợp gồm đi bộ nhanh, đạp xe, yoga, bơi lội hoặc các bài tập nhẹ nhàng phù hợp thể trạng. Ngoài ra, nên tránh ngồi lâu bằng cách đứng dậy vận động 5–10 phút sau mỗi 60 phút làm việc.

6) Tránh hút thuốc lá

Hút thuốc lá làm tổn thương thành mạch, tăng stress oxy hóa và khiến việc kiểm soát tiểu đường trở nên khó khăn hơn. Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh võng mạc tiểu đường, đục thủy tinh thể và glôcôm.

Bỏ thuốc lá không chỉ giúp bảo vệ thị lực mà còn cải thiện sức khỏe tim mạch, huyết áp và chức năng tuần hoàn toàn thân.

Nếu gặp khó khăn trong việc cai thuốc, người bệnh có thể:

– Tham khảo ý kiến bác sĩ

– Sử dụng liệu pháp thay thế nicotine theo hướng dẫn

– Tham gia các chương trình hỗ trợ cai thuốc

– Xây dựng lối sống lành mạnh để giảm thói quen lệ thuộc

7) Ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng

Ít ai biết rằng thiếu ngủ và stress kéo dài có thể làm tăng đường huyết và huyết áp, từ đó ảnh hưởng trực tiếp tới tiến triển bệnh mắt do tiểu đường.

Người bệnh nên duy trì:

– Ngủ đủ 7–9 giờ mỗi đêm

– Giờ ngủ cố định

– Hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ

– Thiền, hít thở sâu, yoga hoặc đi bộ nhẹ

– Giữ tinh thần thư giãn, tránh lo âu kéo dài

Trong trường hợp có dấu hiệu ngáy to, ngủ không sâu hoặc nghi ngờ ngưng thở khi ngủ, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá toàn diện.

Bảo vệ mắt từ những thói quen nhỏ mỗi ngày

Biến chứng mắt do tiểu đường hoàn toàn có thể được phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả nếu người bệnh duy trì lối sống khoa học, tái khám đúng hẹn và điều trị kịp thời.

7 thói quen hằng ngày giúp người tiểu đường bảo vệ mắt không chỉ góp phần ngăn ngừa bệnh võng mạc, phù hoàng điểm mà còn giúp nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nguy cơ mất thị lực về lâu dài.

Nếu bạn hoặc người thân đang mắc tiểu đường và có dấu hiệu mờ mắt, ruồi bay, méo hình, nhìn không rõ, hãy thăm khám sớm tại Bệnh viện Mắt Bình Tâm để được bác sĩ tư vấn và kiểm tra chuyên sâu.

Bệnh viện Mắt Bình Tâm – Niềm tin trong ánh mắt
Đồng hành cùng người bệnh trong hành trình bảo vệ thị lực và phòng ngừa mù lòa do biến chứng tiểu đường.