Quáng gà (hay còn gọi là mù đêm) là một trong những bệnh lý về mắt phổ biến, ảnh hưởng đến khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu hoặc vào ban đêm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.

1. Quáng gà là bệnh gì?

Quáng gà là tình trạng suy giảm thị lực khi trời tối hoặc trong môi trường thiếu ánh sáng. Bệnh có liên quan đến sự thoái hóa sắc tố ở võng mạc, đặc biệt là ảnh hưởng đến các tế bào que – bộ phận tiếp nhận ánh sáng yếu.

Đây không phải là một bệnh độc lập, mà thường là biểu hiện của các rối loạn về mắt hoặc thiếu hụt dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin A.

2. Triệu chứng nhận biết bệnh quáng gà

Người mắc bệnh quáng gà thường gặp các triệu chứng sau:

– Khó nhìn vào ban đêm hoặc khi bước vào phòng tối.

– Dễ vấp ngã hoặc va chạm vào vật thể trong môi trường thiếu sáng.

– Thị trường bị thu hẹp, cảm giác như đang nhìn qua ống.

– Thời gian thích nghi ánh sáng kéo dài khi chuyển từ sáng sang tối.

– Trong giai đoạn nặng, có thể xuất hiện vùng không nhìn thấy (ám điểm) trong thị trường.

Lưu ý: Khám mắt thông thường có thể không phát hiện ra bệnh. Để chẩn đoán chính xác, cần soi đáy mắt và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.

3. Nguyên nhân gây ra bệnh quáng gà

Quáng gà có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

1. Thiếu vitamin A

Cơ thể thiếu carotenoid – tiền chất vitamin A, khiến quá trình tạo sắc tố Rhodopsin (giúp nhìn trong bóng tối) bị rối loạn.

Thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng, người ăn uống thiếu chất, phụ nữ mang thai không bổ sung đủ vitamin.

2. Tăng nhãn áp

Gây tổn thương thần kinh thị giác, thoái hóa điểm vàng, dẫn đến suy giảm thị lực vào ban đêm.

3. Đục thủy tinh thể

Thủy tinh thể bị mờ khiến ánh sáng khó truyền vào võng mạc, gây cảm giác nhìn mờ trong tối.

4. Viêm võng mạc sắc tố

Là bệnh lý di truyền làm ảnh hưởng đến hoạt động của tế bào cảm thụ ánh sáng, dẫn đến quáng gà.

5. Nguyên nhân khác

Tiểu đường, rối loạn hấp thu, keratoconus, tác dụng phụ của thuốc như isotretinoin… cũng có thể gây ra quáng gà.

4. Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh quáng gà

– Người lớn tuổi, đặc biệt là những người mắc đục thủy tinh thể.

– Trẻ em dưới 3 tuổi, trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A.

– Người mắc bệnh tiểu đường, suy tuyến tụy, hoặc các bệnh gây rối loạn hấp thu chất béo.

5. Cách chẩn đoán bệnh quáng gà

Bác sĩ nhãn khoa sẽ thực hiện các bước sau để xác định bệnh:

– Khai thác bệnh sử và các triệu chứng ban đầu.

– Khám thị trường để đánh giá mức độ thu hẹp tầm nhìn.

– Điện võng mạc (ERG) nhằm kiểm tra hoạt động của tế bào cảm thụ ánh sáng.

Các xét nghiệm máu, chuyển hóa, hoặc soi đáy mắt giúp phân biệt với bệnh lý võng mạc khác như tắc mạch, viêm võng mạc,…

6. Phương pháp điều trị bệnh quáng gà

Tùy vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp:

– Thiếu vitamin A: Bổ sung vitamin A theo liều lượng được chỉ định.

– Đục thủy tinh thể: Phẫu thuật thay thủy tinh thể giúp cải thiện thị lực đáng kể.

– Tật khúc xạ (như cận thị): Sử dụng kính hoặc phẫu thuật khúc xạ.

– Viêm võng mạc sắc tố (di truyền): Điều trị triệu chứng, tư vấn di truyền, cấy vi mạch võng mạc hoặc liệu pháp tế bào gốc (trong tương lai).

7. Cách phòng ngừa bệnh quáng gà

– Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A như: cà rốt, bí đỏ, cà chua, gan động vật, rau xanh đậm.

– Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai nên được cung cấp đầy đủ vitamin A để phòng bệnh.

– Tránh lái xe hoặc vận động mạnh trong bóng tối nếu thị lực yếu.

– Khám mắt định kỳ tại các cơ sở chuyên khoa để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Lưu ý: Bệnh quáng gà có thể ảnh hưởng lâu dài nếu không điều trị sớm. Hãy đến các bệnh viện mắt uy tín như Bệnh viện Mắt Bình Tâm để được chẩn đoán chính xác và tư vấn điều trị phù hợp.