Thoái hóa, rách hay bong võng mạc là những bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí mù lòa nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Việc tầm soát võng mạc định kỳ là bước quan trọng giúp phát hiện sớm các tổn thương và can thiệp đúng thời điểm.

Võng mạc là gì?

Võng mạc là lớp màng thần kinh nằm ở phía trong cùng của nhãn cầu, có độ dày khoảng 0,4mm. Đây là “trạm trung chuyển” ánh sáng – nơi tiếp nhận tín hiệu từ giác mạc và thủy tinh thể, chuyển hóa thành tín hiệu thần kinh để não bộ xử lý và hình thành hình ảnh.

Vì đảm nhận vai trò quan trọng trong thị giác, chỉ một tổn thương nhỏ ở võng mạc cũng có thể gây suy giảm thị lực, thậm chí gây mù vĩnh viễn nếu không được điều trị sớm.

Vì sao cần tầm soát bệnh lý võng mạc?

Rách – bong võng mạc là bệnh lý thường gặp và có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Điều nguy hiểm là bệnh có thể âm thầm tiến triển mà không biểu hiện triệu chứng rõ rệt, nhưng diễn biến lại rất nhanh, có nguy cơ mất thị lực hoàn toàn.

Các phương pháp thăm khám thông thường hoặc khám sức khỏe định kỳ thường không đủ để phát hiện sớm tổn thương võng mạc. Vì vậy, tầm soát võng mạc chuyên sâu là cách hiệu quả để phát hiện sớm bệnh lý và can thiệp kịp thời, nhất là với người thuộc nhóm nguy cơ cao.

Những ai nên tầm soát thoái hóa võng mạc?

1. Nhóm nguy cơ cao – Cần thăm khám sớm và định kỳ

– Người bị cận thị nặng (≥ 6 độ): Nhãn cầu dài ra khiến võng mạc bị kéo giãn, mỏng và dễ thoái hóa, tăng nguy cơ rách – bong võng mạc.

– Người có dấu hiệu bong dịch kính sau: Khi dịch kính bị hóa lỏng và tách khỏi đáy mắt, những điểm kết dính yếu sẽ kéo võng mạc, dễ gây rách và bong.

– Người thường xuyên dụi mắt (từ 40 tuổi trở lên): Hành động này tạo áp lực cơ học, làm tăng nguy cơ bong võng mạc, nhất là khi võng mạc đã yếu do lão hóa.

2. Nhóm có nguy cơ – Nên tầm soát định kỳ 6 tháng – 1 năm/lần

– Người từ 16 tuổi trở lên, có khả năng hợp tác thăm khám.

– Người từng phẫu thuật đục thủy tinh thể.

– Người có tật khúc xạ như cận thị, loạn thị, viễn thị.

Cách phòng ngừa thoái hóa – rách – bong võng mạc

–  Thăm khám võng mạc định kỳ 3–6 tháng nếu thuộc nhóm nguy cơ.

– Đeo kính đúng số với người bị cận thị để giảm nguy cơ tổn thương võng mạc.

– Tránh dụi mắt, đặc biệt ở người trên 40 tuổi.

– Nghỉ ngơi mắt hợp lý, hạn chế nhìn gần kéo dài, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều.

– Bổ sung thực phẩm tốt cho mắt như: cá béo (Omega-3), rau xanh, cà rốt, trứng, việt quất…

Đừng để võng mạc tổn thương trong âm thầm. Tầm soát sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ thị lực của bạn trước khi quá muộn. Nếu bạn thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc đang có dấu hiệu bất thường ở mắt, hãy đến các cơ sở nhãn khoa uy tín để được kiểm tra võng mạc ngay hôm nay.