Phẫu thuật tật khúc xạ (Mổ cận)
Tiểu phẫu – Thủ thuậtNhiều người khi xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau nhức mắt, buồn nôn hoặc nhìn mờ thường cho rằng mình chỉ bị đau nửa đầu thông thường. Tuy nhiên, đây cũng có thể là những dấu hiệu cảnh báo của tăng nhãn áp (glôcôm, cườm nước) – một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa không hồi phục trên thế giới.
Điều đáng lo ngại là đau nửa đầu và tăng nhãn áp có một số biểu hiện khá giống nhau, khiến nhiều người chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà mà không đi khám chuyên khoa. Việc nhận biết đúng dấu hiệu của từng bệnh lý sẽ giúp người bệnh được chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm đối với thị lực.
Đau nửa đầu là gì?
Đau nửa đầu (Migraine) là một bệnh lý thần kinh phổ biến, có liên quan đến sự co giãn bất thường của các mạch máu não. Bệnh thường xuất hiện theo từng cơn và có thể tái phát nhiều lần.
Trước khi cơn đau xảy ra, một số người có thể gặp các triệu chứng báo trước như:
– Nhìn thấy đốm sáng hoặc các vân sáng bất thường.
– Xuất hiện những vùng tối trong tầm nhìn.
– Cảm giác hoa mắt hoặc rối loạn thị giác thoáng qua.
Khi cơn đau khởi phát, người bệnh thường đau ở một bên đầu, cảm giác đau theo nhịp đập của mạch máu. Cơn đau có xu hướng tăng lên khi vận động mạnh, làm việc căng thẳng hoặc tiếp xúc với ánh sáng và tiếng ồn.
Mặc dù gây khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, đau nửa đầu thường không gây tổn thương thực thể đến mắt. Các triệu chứng thị giác thường chỉ xuất hiện tạm thời và giảm dần sau khi cơn đau kết thúc.
Tăng nhãn áp (Glôcôm, cườm nước) là gì?
Tăng nhãn áp, còn gọi là glôcôm hoặc cườm nước, là bệnh lý xảy ra khi áp lực bên trong mắt tăng cao do thủy dịch không thể lưu thông và thoát ra ngoài bình thường.
Khi nhãn áp tăng kéo dài, các sợi thần kinh thị giác sẽ bị chèn ép và tổn thương. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể mất thị lực vĩnh viễn.
Glôcôm được mệnh danh là “kẻ cắp ánh sáng thầm lặng” bởi bệnh có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ ràng.
Hai dạng glôcôm thường gặp
Glôcôm góc mở
Đây là thể bệnh phổ biến nhất, chiếm hơn 90% các trường hợp tăng nhãn áp. Bệnh tiến triển chậm, âm thầm và thường không gây đau. Người bệnh có thể không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào cho đến khi thị trường bị thu hẹp đáng kể.
Glôcôm góc đóng
Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa cần được điều trị ngay. Bệnh xuất hiện đột ngột khi góc tiền phòng bị đóng khiến thủy dịch không thể thoát ra ngoài, làm nhãn áp tăng nhanh trong thời gian ngắn. Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có nguy cơ mất thị lực chỉ trong vài giờ đến vài ngày.
Dấu hiệu nhận biết tăng nhãn áp
Các triệu chứng của tăng nhãn áp, đặc biệt là glôcôm góc đóng cấp, có thể rất dễ nhầm lẫn với đau nửa đầu hoặc các bệnh lý thần kinh khác.
Người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:
Nhức mắt, đau hốc mắt
Khác với đau nửa đầu chủ yếu tập trung ở vùng đầu, người bị tăng nhãn áp thường cảm thấy đau nhức sâu bên trong mắt hoặc vùng quanh hốc mắt.
Mờ mắt như nhìn qua màn sương
Thị lực có thể giảm đột ngột hoặc xuất hiện cảm giác nhìn mờ như có lớp sương che phủ trước mắt.
Nhìn thấy quầng xanh đỏ quanh đèn
Đây là một trong những dấu hiệu điển hình của tăng nhãn áp cấp.
Người bệnh có thể nhìn thấy các vòng sáng nhiều màu sắc bao quanh nguồn sáng như bóng đèn, đèn xe hoặc màn hình điện tử.
Mắt đỏ và sợ ánh sáng
Mắt có thể đỏ bất thường, kèm theo cảm giác chói mắt, khó chịu khi nhìn nơi có ánh sáng mạnh.
Buồn nôn, đau bụng, vã mồ hôi
Do nhãn áp tăng cao đột ngột, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc vã mồ hôi.
Chính những biểu hiện này khiến nhiều người nhầm lẫn với đau nửa đầu hoặc các bệnh lý tiêu hóa.
Nhãn cầu căng cứng
Trong trường hợp glôcôm cấp, khi sờ nhẹ qua mi mắt, nhãn cầu có thể có cảm giác căng cứng hơn bình thường.
Phân biệt tăng nhãn áp và đau nửa đầu
Do có một số triệu chứng tương đồng, việc phân biệt hai bệnh lý này không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Dưới đây là những điểm khác biệt quan trọng:
Đặc điểm cơn đau
Đau nửa đầu:
– Đau theo cơn.
– Thường đau một bên đầu.
– Có tính chất đau theo nhịp đập.
– Tăng khi vận động hoặc căng thẳng.
Tăng nhãn áp:
– Đau nhức mắt hoặc đau vùng quanh mắt.
– Có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
– Trường hợp cấp tính thường đau dữ dội và kéo dài.
Triệu chứng thị giác
Đau nửa đầu:
– Đốm sáng, vân sáng hoặc vùng tối xuất hiện tạm thời.
– Thị giác thường hồi phục sau khi hết cơn đau.
Tăng nhãn áp:
– Nhìn mờ kéo dài.
– Thấy quầng xanh đỏ quanh đèn.
– Có nguy cơ tổn thương thị lực không hồi phục.
Mức độ nguy hiểm
Đau nửa đầu: Ít khi gây tổn thương mắt vĩnh viễn.
Tăng nhãn áp:
– Có thể gây teo thần kinh thị giác.
– Dẫn đến mất thị lực và mù lòa không hồi phục nếu điều trị muộn.
Khi nào cần đi khám chuyên khoa mắt?
Người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
– Đau nhức mắt kéo dài.
– Nhìn mờ đột ngột.
– Thấy quầng sáng quanh đèn.
– Mắt đỏ kèm đau đầu.
– Buồn nôn hoặc nôn kèm triệu chứng ở mắt.
– Thị lực giảm không rõ nguyên nhân.
Việc đo nhãn áp, soi đáy mắt và đánh giá thần kinh thị giác sẽ giúp bác sĩ xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh và đưa ra phương pháp điều trị phù hợp.
Chủ động bảo vệ thị lực trước nguy cơ tăng nhãn áp
Tăng nhãn áp là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu phát hiện sớm. Đặc biệt, những người trên 40 tuổi, có tiền sử gia đình mắc glôcôm, cận thị nặng hoặc mắc các bệnh lý như đái tháo đường, tăng huyết áp nên khám mắt định kỳ để tầm soát bệnh.
Khi xuất hiện các triệu chứng đau đầu, đau nhức mắt hoặc nhìn mờ bất thường, người bệnh không nên tự chẩn đoán là đau nửa đầu mà cần được kiểm tra chuyên khoa mắt. Việc phát hiện sớm tăng nhãn áp chính là chìa khóa quan trọng giúp bảo vệ thị lực và ngăn ngừa nguy cơ mù lòa không hồi phục.
đăng ký khám